Το κενό στον κήπο: γιατί δεν χρειάζεται να γεμίζουμε κάθε γωνιά

Ένας κήπος δεν χρειάζεται να είναι γεμάτος για να δείχνει ολοκληρωμένος· συχνά το «κενό» είναι αυτό που δίνει ισορροπία και καθαρότητα στον χώρο.

Στη διαμόρφωση κήπου υπάρχει συχνά η τάση να αξιοποιείται κάθε σημείο με φυτά, γλάστρες ή διακοσμητικά στοιχεία. Όμως, όπως συμβαίνει και στους εσωτερικούς χώρους, έτσι και στον κήπο ο σχεδιασμός δεν βασίζεται μόνο σε αυτά που προσθέτουμε, αλλά και σε αυτά που αφήνουμε ελεύθερα. Οι ανοιχτές επιφάνειες και τα σημεία χωρίς πυκνή φύτευση επιτρέπουν στον χώρο να «αναπνέει», αναδεικνύουν καλύτερα τα φυτά και δημιουργούν μια πιο καθαρή και ισορροπημένη εικόνα. Το κενό, επομένως, δεν αποτελεί απουσία σχεδιασμού, αλλά συνειδητή επιλογή μέσα στη συνολική διαμόρφωση κήπου.

Το κενό ως στοιχείο σχεδιασμού

Στον σχεδιασμό εξωτερικών χώρων, το κενό λειτουργεί με τρόπο αντίστοιχο με τον λεγόμενο «αρνητικό χώρο» στη ζωγραφική ή στη γραφιστική. Πρόκειται για τα σημεία που δεν καταλαμβάνονται από έντονα στοιχεία, αλλά επιτρέπουν στο βλέμμα να ξεκουράζεται και να εστιάζει καλύτερα στα βασικά χαρακτηριστικά του χώρου.

Όταν κάθε σημείο ενός κήπου είναι γεμάτο με φυτά, γλάστρες ή διακοσμητικά αντικείμενα, το αποτέλεσμα μπορεί να γίνει οπτικά βαρύ και να χάνει τη συνοχή του. Αντίθετα, οι ελεύθερες επιφάνειες δημιουργούν ισορροπία και βοηθούν τα επιλεγμένα φυτά ή στοιχεία του κήπου να ξεχωρίζουν.

Γιατί συχνά γεμίζουμε υπερβολικά έναν κήπο

Η υπερφόρτωση ενός κήπου συνήθως συμβαίνει σταδιακά. Η αγορά νέων φυτών, ειδικά εποχές όπως η άνοιξη και το καλοκαίρι, χωρίς συνολικό σχεδιασμό, η προσθήκη γλαστρών σε διαθέσιμα σημεία που αρχικά μας φαίνονται «άδεια» ή η τοποθέτηση πολλών διακοσμητικών στοιχείων μπορούν με τον χρόνο να δημιουργήσουν ένα αποτέλεσμα οπτικά πιο πυκνό από όσο χρειάζεται.

Πρακτική τεχνική για να αποφεύγεται η σταδιακή υπερφόρτωση είναι η τοποθέτηση κυρίως μεγάλων πολυετών φυτών, θάμνων ή και δέντρων και η τοποθέτηση μικρών στοιχείων, δοχείων φύτευσης με εποχιακά είδη κλπ να περιορίζεται σε επιλεγμένα ή και σε ψηλά σημεία, αφού συχνά για την  «ασφυκτική» εικόνα ενός κήπου ή και μπαλκονιού, ανά εποχές, ευθύνονται οι πολλές μικρές γλάστρες με εποχιακά φυτά. 

Επιπλέον, υπάρχει συχνά η αντίληψη ότι ένας «πλούσιος» κήπος είναι αυτός που είναι γεμάτος με φυτά. Στην πραγματικότητα, όμως, η πετυχημένη διαμόρφωση βασίζεται στην ισορροπία μεταξύ φυτεμένων και ελεύθερων επιφανειών.

Ένας ακόμη συχνός λόγος υπερφόρτωσης είναι ο μη σωστός υπολογισμός του τελικού μεγέθους ορισμένων φυτών. Πολλά είδη φυτεύονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους όταν είναι ακόμη νεαρά, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο όγκος που θα αποκτήσουν με την ανάπτυξή τους. Με τον χρόνο, τα φυτά μεγαλώνουν, μεταξύ του φυλλώματός τους δεν μεσολαβεί πλέον κενό και ο χώρος που αρχικά φαινόταν ισορροπημένος μπορεί να γίνει υπερβολικά πυκνός και δύσχρηστος.

Τα πρακτικά οφέλη του ελεύθερου χώρου

Η ύπαρξη ελεύθερων σημείων σε έναν κήπο δεν έχει μόνο αισθητικό ρόλο. Διευκολύνει σημαντικά τη τη χρήση και τη συντήρηση του χώρου. Οι καθαρές ζώνες κυκλοφορίας επιτρέπουν πιο άνετη κίνηση, ενώ η λιγότερο πυκνή φύτευση βοηθά τα φυτά να αναπτύσσονται καλύτερα χωρίς έντονο ανταγωνισμό για φως, νερό και θρεπτικά στοιχεία.

Παράλληλα, ένας μη υπερφορτωμένος κήπος είναι πιο εύκολος στη φροντίδα και το καθάρισμα του χώρου ενώ διατηρεί μια πιο καθαρή και οργανωμένη εικόνα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

▶ 

Πού είναι χρήσιμο να υπάρχει «κενό»

Σε κάθε κήπο υπάρχουν σημεία όπου η ύπαρξη ελεύθερου χώρου είναι περισσότερο σημαντική από άλλα. Οι ζώνες κίνησης, τα περάσματα και οι επιφάνειες μπροστά από καθιστικά ή κεντρικά φυτά - δέντρα χρειάζονται μια σχετική «ανάσα» για να λειτουργούν και να αναδεικνύονται σωστά.

Ειδικά σε μικρούς κήπους ή μπαλκόνια, το να αφήνουμε ορισμένες επιφάνειες πιο καθαρές βοηθά τον χώρο να φαίνεται μεγαλύτερος και πιο οργανωμένος.

Κενό δεν σημαίνει γυμνό έδαφος

Το κενό στον κήπο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το έδαφος μένει χωρίς καμία διαμόρφωση. Συχνά πρόκειται για επιφάνειες που λειτουργούν ως οπτικά ήρεμες ζώνες, όπως ένα τμήμα με χαλίκι, γκαζόν, πλακόστρωση ή χαμηλή φύτευση.

Αυτές οι επιφάνειες δεν ανταγωνίζονται τα βασικά στοιχεία του κήπου, αλλά δημιουργούν ένα πιο ισορροπημένο σύνολο και βοηθούν τον χώρο να αποκτήσει καθαρή δομή.

Πώς να αποφύγετε την υπερφόρτωση

Ένας απλός τρόπος για να αποφευχθεί η υπερβολική πυκνότητα είναι ο περιορισμός των διαφορετικών ειδών φυτών και η δημιουργία μεγαλύτερων ομάδων από το ίδιο είδος. Η επιλογή λίγων βασικών στοιχείων και η αποφυγή συνεχών προσθηκών βοηθούν τον κήπο να διατηρεί μια πιο καθαρή και οργανωμένη εικόνα.

Η διαμόρφωση κήπου δεν βασίζεται στην ποσότητα των στοιχείων, αλλά στον τρόπο που αυτά οργανώνονται μέσα στον χώρο.

Η διαμόρφωση ενός κήπου σπάνια είναι δυνατό να ολοκληρωθεί εξ΄ αρχής. Πρόκειται για μια διαδικασία που εξελίσσεται με τον χρόνο, καθώς τα φυτά μεγαλώνουν και ο χώρος αποκτά σταδιακά τη μορφή του. Για τον λόγο αυτό είναι συχνά προτιμότερο να ξεκινάμε με λίγα βασικά φυτά και στοιχεία και να προσθέτουμε σταδιακά όσα πραγματικά χρειάζεται ο χώρος. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η υπερφόρτωση και δίνεται χρόνος να διαπιστωθεί πώς λειτουργεί ο κήπος στην πράξη, με τα ήδη υπάρχοντα στοιχεία του. 

Η ισορροπία μεταξύ πλήρους και άδειου χώρου

Ο στόχος δεν είναι ασφαλώς ένας κήπος να παραμένει άδειος, αλλά να διατηρεί ισορροπία μεταξύ φυτεμένων και ελεύθερων επιφανειών. Όπως και σε κάθε μορφή σχεδιασμού, η ποιότητα του χώρου δεν προκύπτει από το πλήθος των στοιχείων, αλλά από τη σχέση τους μεταξύ τους.

Όταν ο κήπος αφήνει χώρο για «ανάσα», τα φυτά, τα υλικά και οι ζώνες χρήσης αποκτούν μεγαλύτερη σημασία και ολόκληρος ο χώρος λειτουργεί πιο αρμονικά.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
pinterest.com/soulouposeto

SHARE