Τι είναι το foodscaping και πώς μπορεί να εφαρμοστεί σε κήπους και μπαλκόνια

Το foodscaping είναι μια προσέγγιση διαμόρφωσης κήπων και εξωτερικών χώρων που συνδυάζει καλλωπιστικά και βρώσιμα φυτά στο ίδιο περιβάλλον. Αντί να υπάρχει αυστηρός διαχωρισμός ανάμεσα σε έναν διακοσμητικό κήπο και έναν λαχανόκηπο, τα φυτά που παράγουν καρπούς, βότανα ή λαχανικά ενσωματώνονται στη γενική σύνθεση του χώρου. Με αυτόν τον τρόπο ένας κήπος μπορεί να παραμένει αισθητικά ευχάριστος, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει μια μικρή παραγωγή τροφίμων. 

Ο λαχανόκηπος αναγεννησιακού στιλ στο Château de Villandry της Γαλλίας εκθέτει σειρές από λάχανο, καρότα και πράσα ανάμεσα σε πολύχρωμα λουλούδια, δημιουργώντας ένα ταυτόχρονα παραγωγικό και διακοσμητικό τοπίο.

Τι είναι το foodscaping

Ο όρος foodscaping προέρχεται από τη σύνθεση των λέξεων «food» και «landscaping» και περιγράφει μια προσέγγιση σχεδιασμού κήπου όπου τα βρώσιμα φυτά εντάσσονται στο σύνολο της διαμόρφωσης του χώρου. Πρόκειται για μια προσέγγιση με σκοπό να αναδείξει ότι τα βρώσιμα φυτά, πέραν της προφανούς χρησιμότητάς τους, μπορούν να συνεισφέρουν σε έναν κήπο και αισθητικά. Σε έναν τέτοιο κήπο τα λαχανικά, τα αρωματικά φυτά ή τα καρποφόρα δέντρα δεν καλλιεργούνται σε ξεχωριστό τμήμα, αλλά αποτελούν μέρος της συνολικής φύτευσης.

Η λογική αυτή εμφανίστηκε κυρίως σε αστικά περιβάλλοντα όπου ο διαθέσιμος χώρος είναι περιορισμένος. Αντί να αφιερώνεται μια ξεχωριστή περιοχή σε λαχανόκηπο, τα βρώσιμα φυτά τοποθετούνται ανάμεσα σε καλλωπιστικά φυτά, δημιουργώντας έναν κήπο που είναι ταυτόχρονα όμορφος και παραγωγικός.

Η πρακτική αυτή δεν είναι εντελώς νέα. Σε πολλές παραδοσιακές αυλές και αγροτικά σπίτια της Μεσογείου τα αρωματικά φυτά, τα λαχανικά και τα καρποφόρα δέντρα συνυπήρχαν φυσικά με τα καλλωπιστικά φυτά, χωρίς αυστηρούς διαχωρισμούς, ενώ από τα Ρωμαϊκά ακόμη χρόνια υπάρχουν αναφορές για τέτοιας μορφής μικτούς κήπους. Το foodscaping απλώς επαναφέρει αυτή τη λογική σε πιο σύγχρονες διαμορφώσεις χώρων. Πρόκειται για μια πρακτική που όλο και περισσότερο υιοθετείται από κήπους γεωπονικών πανεπιστημίων αλλά και  διάσημους καλλωπιστικούς κήπους, που έχουν εντάξει στην διαμόρφωσή τους και βρώσιμα φυτά. 

Το μεσογειακό κλίμα προσφέρει ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την καλλιέργεια πολλών βρώσιμων φυτών. Αρωματικά βότανα, πολλά είδη λαχανικών ή ορισμένα καρποφόρα φυτά μπορούν να αναπτυχθούν εύκολα ακόμη και σε μικρούς χώρους, αρκεί να υπάρχει επαρκής ηλιοφάνεια.
Σε πολλά ελληνικά σπίτια υπάρχουν μικρές αυλές, βεράντες, μπαλκόνια ακόμη και ταράτσες που μπορούν να φιλοξενήσουν φυτεύσεις σε γλάστρες ή παρτέρια. Η ενσωμάτωση βρώσιμων φυτών σε τέτοιους χώρους δεν απαιτεί μεγάλες αλλαγές στη διαμόρφωση, αλλά μόνο μια διαφορετική επιλογή φυτών.

Παράλληλα, πολλά από τα φυτά που χρησιμοποιούνται στο foodscaping είναι ήδη γνωστά στην ελληνική κουζίνα και στην καθημερινότητα. Βότανα όπως το θυμάρι, το δεντρολίβανο ή η ρίγανη μπορούν να λειτουργήσουν τόσο ως διακοσμητικά φυτά όσο και ως χρήσιμα φυτά για το σπίτι, ενώ πιπεριές, ντοματίνια, κολοκύθια, αγγούρια, πράσινα κρεμμύδια είναι είδη που αναπτύσσονται εύκολα χωρίς ιδιαίτερες φροντίδες ακόμη και σε ζαρντινιέρες. 

▶ Διαβάστε επίσης:
Βιώσιμοι κήποι: πρακτικές συμβουλές για έναν κήπο φιλικό στο περιβάλλον

Πώς μπορεί να εφαρμοστεί σε κήπους και αυλές

Σε έναν κήπο το foodscaping μπορεί να εφαρμοστεί με την ένταξη βρώσιμων φυτών ανάμεσα στις συνήθεις φυτεύσεις με καλλωπιστικά. Για παράδειγμα, αρωματικά φυτά μπορούν να τοποθετηθούν στα όρια παρτεριών, ενώ μικροί καρποφόροι θάμνοι μπορούν να ενταχθούν στη γενική σύνθεση του χώρου, αντί για αμιγώς καλλωπιστικούς θάμνους.

Ορισμένα φυτά που χρησιμοποιούνται συχνά σε τέτοιες διαμορφώσεις είναι τα αρωματικά βότανα, οι φράουλες, τα κάθε είδους λαχανικά εποχής και ορισμένα καρποφόρα δέντρα μικρού μεγέθους. Πολλά από αυτά έχουν επίσης διακοσμητική αξία, είτε λόγω των αποχρώσεων φυλλώματος και καρπών είτε λόγω των ανθών τους όπως για παράδειγμα το σχοινόπρασο, οι κόκκινες πιπεριές, τα παντζάρια, τα σέσκουλα. 

Foodscaping σε μπαλκόνια και μικρούς χώρους

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να εφαρμοστεί εξίσου εύκολα και σε μικρότερους χώρους, όπως μπαλκόνια ή μικρές αυλές. Σε τέτοιες περιπτώσεις τα φυτά καλλιεργούνται κυρίως σε γλάστρες ή ζαρντινιέρες τα οποία μπορούν να τοποθετηθούν και κατά ύψος, σε διαφορετικά επίπεδα.

Αρωματικά φυτά όπως λεβάντα, βασιλικός, ρίγανη, δεντρολίβανο, λαχανικά όπως ντοματίνια, πιπεριές, κολοκυθάκια, μαρούλια, κρεμμύδια, καρότα αλλά και  φράουλες όπως και μικρά οπωροφόρα δέντρα μπορούν να καλλιεργηθούν σε δοχεία φύτευσης και να αποτελέσουν μέρος της συνολικής διαμόρφωσης του χώρου. Με τον τρόπο αυτό ακόμη και ένας περιορισμένος εξωτερικός χώρος μπορεί να αποκτήσει έναν μικρό παραγωγικό χαρακτήρα.
Η επιλογή των φυτών εξαρτάται κυρίως από την ηλιοφάνεια και το μέγεθος των δοχείων φύτευσης. Με σωστή επιλογή φυτών, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι τόσο λειτουργικό όσο και αισθητικά πολύ ιδιαίτερο, αν λίγα είδη βρώσιμων φυτών συνδυαστούν με καλλωπιστικά. 

SHARE