
Ένα οργανωμένο και τακτοποιημένο σπίτι, προφανώς, είναι πιο εύκολο και πιο ευχάριστο στην καθημερινή χρήση. Το ζήτημα προκύπτει όταν η τάξη παύει να υπηρετεί την καθημερινότητα και αρχίζουμε εμείς να υπηρετούμε την τάξη.
Η τάξη ως λειτουργικότητα
Η οργάνωση έχει αξία όταν κάνει την καθημερινότητα ευκολότερη. Όταν γνωρίζουμε πού βρίσκεται κάθε τι, όταν οι χώροι παραμένουν εύχρηστοι και μπορούμε να κινηθούμε ή να εργαστούμε χωρίς συνεχείς αναζητήσεις και μετακινήσεις, το σπίτι λειτουργεί καλύτερα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η λειτουργικότητα απαιτεί απόλυτη τάξη. Ένα σπίτι που χρησιμοποιείται καθημερινά αναπόφευκτα μεταβάλλεται μέσα στη μέρα. Ρούχα, βιβλία, παιχνίδια, σκεύη ή άλλα αντικείμενα είναι φυσικό να βρεθούν για λίγο εκτός της καθιερωμένης τους θέσης και η τακτοποίηση έχει νόημα μόνο όταν διευκολύνει τη χρήση του χώρου και όχι όταν επιβάλλει διαρκώς την αποκατάσταση μιας συγκεκριμένης, τέλειας, εικόνας.
Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά είναι ουσιαστική. Άλλο να τακτοποιούμε επειδή θέλουμε να βρίσκουμε εύκολα όσα χρειαζόμαστε και άλλο να αισθανόμαστε και να νοιώθουμε άγχος ότι κάθε αντικείμενο πρέπει να επιστρέφει αμέσως και απαρέγκλιτα στη θέση του. Στην πρώτη περίπτωση η τάξη είναι εργαλείο. Στη δεύτερη αρχίζει να γίνεται αυτοσκοπός, ανεξάρτητα από το αν εξυπηρετεί κάποια πραγματική ανάγκη.
Όταν η τάξη γίνεται τρόπος ζωής
Η ανάγκη για τάξη μπορεί να ξεπεράσει σταδιακά τη χρησιμότητα της οργάνωσης και, τις πιο πολλές φορές ασυναίσθητα στην αρχή, να εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε όχι πλέον το σπίτι αλλά την καθημερινότητά μας μέσα σε αυτό. Η παραμικρή μετακίνηση ενός αντικειμένου, ένα ρούχο που έμεινε στην καρέκλα ή λίγα πράγματα πάνω στον πάγκο της κουζίνας μπορεί να δημιουργούν την ανάγκη για άμεση αποκατάσταση, όχι επειδή εμποδίζουν πραγματικά τη χρήση του χώρου, αλλά επειδή διαταράσσουν την εικόνα που έχουμε ανάγκη να διατηρούμε.
Σε αυτή την υπερβολή παίζει ρόλο και ο τρόπος ζωής μας. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τον ίδιο χρόνο ούτε τις ίδιες δυνατότητες να ασχολούνται με το σπίτι. Κάποιος που περνά πολλές ώρες μέσα σε αυτό έχει περισσότερες ευκαιρίες να παρατηρεί όσα δεν βρίσκονται στη θέση τους, να τακτοποιεί και να επανέρχεται ξανά και ξανά στην ίδια διαδικασία. Αντίθετα, κάποιος που εργάζεται πολλές ώρες εκτός σπιτιού ή μια εργαζόμενη μητέρα με παιδιά και πολλές καθημερινές υποχρεώσεις είναι αναγκασμένοι να αποδέχονται ως φυσιολογικό ένα διαφορετικό επίπεδο τάξης, απλώς επειδή δεν μπορούν να αφιερώνουν διαρκώς χρόνο σε αυτή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ανάγκη για τάξη εξαρτάται αποκλειστικά από τον διαθέσιμο χρόνο. Ο χρόνος όμως μπορεί να επιτρέψει σε μια προτίμηση να εξελιχθεί σε καθημερινή συνήθεια και, όταν η τακτοποίηση επαναλαμβάνεται διαρκώς χωρίς πραγματική ανάγκη, να καταλάβει πολύ μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας από όσο πραγματικά της αναλογεί. Το σπίτι τότε δεν είναι απλώς τακτοποιημένο, η διατήρηση της τάξης γίνεται μέρος του τρόπου με τον οποίο περνάμε τον χρόνο μας.
Όταν η οργάνωση δυσκολεύει την καθημερινότητα
Η οργάνωση μπορεί να γίνει υπερβολική όχι μόνο όταν απαιτεί πολύ χρόνο, αλλά και όταν αρχίζει να κάνει τα αντικείμενα λιγότερα εύχρηστα και την καθημερινή τους χρήση δυσκολότερη. Ένα αντικείμενο που χρησιμοποιούμε καθημερινά χρειάζεται να είναι εύκολα προσβάσιμο, αν όμως η προσπάθεια να παραμένει «τακτοποιημένο» το οδηγεί σε ένα δύσκολο στην πρόσβαση ντουλάπι, σε ένα κουτί μέσα σε άλλο κουτί ή σε ένα σύστημα αποθήκευσης που απαιτεί κάθε φορά ιδιαίτερη διαδικασία για να το εντοπίσουμε η οργάνωση έχει αρχίσει να λειτουργεί εις βάρος της χρήσης.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν δημιουργούμε περισσότερες κατηγορίες και κανόνες από όσους πραγματικά χρειαζόμαστε. Η υπερβολική κατηγοριοποίηση αντικειμένων μπορεί να κάνει ευκολότερη την τακτοποίηση, αλλά όχι απαραίτητα την καθημερινότητα. Και αν μετά από κάθε χρήση ενός χώρου ή ενός αντικειμένου χρειάζεται να επαναφέρουμε τα πάντα στην απόλυτα προκαθορισμένη θέση τους, τελικά καταναλώνουμε χρόνο για να διατηρούμε την οργάνωση αντί να κερδίζουμε χρόνο χάρη σε αυτή.
Ένα σπίτι δεν είναι έκθεση
Ένα σπίτι μπορεί να είναι οργανωμένο χωρίς να βρίσκεται διαρκώς στην κατάσταση που θα θέλαμε να παρουσιάσουμε σε μια φωτογραφία. Η καθημερινότητα αφήνει αναπόφευκτα τα ίχνη της: ρούχα μετακινούνται, βιβλία μένουν πάνω σε ένα τραπέζι, αντικείμενα χρησιμοποιούνται και δεν επιστρέφουν αμέσως στη θέση τους. Αυτή η προσωρινή ακαταστασία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο χώρος είναι ανοργάνωτος, πολύ συχνά συχνά η εικόνα αυτή είναι απλώς το φυσικό αποτέλεσμα της χρήσης του, από ...ζωντανούς και όχι ακίνητους ανθρώπους.
Η τάξη έχει αξία όταν δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για να ζούμε μέσα στον χώρο. Δεν χρειάζεται όμως να εξαφανίζει κάθε ίχνος της ζωής που συμβαίνει σε αυτόν. Ένα πραγματικά λειτουργικό σπίτι μπορεί να είναι τακτοποιημένο χωρίς να διατηρεί μόνιμα την εικόνα των σπιτιών στο ...instagram.
Πού βρίσκεται τελικά το όριο;
Η οργάνωση έχει νόημα όσο μας βοηθά να χρησιμοποιούμε καλύτερα τον χώρο και να βρίσκουμε ευκολότερα όσα χρειαζόμαστε. Όταν όμως απαιτεί όλο και περισσότερο χρόνο, δημιουργεί άγχος, επιβάλλει κανόνες που περιορίζουν την καθημερινότητα ή μας κάνει να προσαρμόζουμε διαρκώς τη ζωή μας στις απαιτήσεις μιας τέλειας εικόνας, τότε έχει αρχίσει να ξεφεύγει από τον αρχικό της σκοπό.
Ο πιο συνήθης τρόπος για να αντιληφθούμε την τάση υπερβολής είναι οι προστριβές που αυτή δημιουργεί με τους ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε το σπίτι. Όταν ένας μόνο έχει πολύ αυστηρότερη σχέση με την τάξη από τους υπόλοιπους, η δική του ανάγκη μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε καθημερινή απαίτηση, σχεδόν καταπίεση, για όλους. Ένα ρούχο που έμεινε εκτός ντουλάπας, ένα ποτήρι που έμεινε στο τραπέζι και δεν επέστρεψε στον νεροχύτη, γίνονται διαρκώς αφορμές για παρατηρήσεις, διαφωνίες και εντάσεις.
Οι προστριβές αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κάποιος έχει δίκιο και κάποιος άλλος άδικο. Καταδεικνύουν όμως και αποτελούν «καμπανάκι» ότι μια προσωπική προτίμηση έχει αρχίσει να επηρεάζει σοβαρά την καθημερινότητα των υπολοίπων μέσα στο σπίτι. Το πραγματικό όριο ανάμεσα στη λειτουργικότητα και στον ψυχαναγκασμό βρίσκεται στο σημείο όπου κάποιος προτιμά να επιμένει στην απόλυτη τάξη, ακόμη και όταν αυτή προκαλεί διαρκείς προστριβές, αντί να επανεξετάσει τη δική του στάση. Εκεί το ζήτημα δεν αφορά πλέον την οργάνωση και τάξη του σπιτιού, αλλά τον τρόπο ζωής μέσα στο σπίτι και είναι το σημείο που οι περισσότεροι άνθρωποι αναθεωρούν αυτή την άκαμπτη στάση περί απόλυτης τάξης.
Όταν όμως μια παρόμοια συμπεριφορά ξεπερνά τα όρια της υπερβολής και εξελίσσεται σε καταναγκασμό ή και ψυχαναγκασμό, όπου η ανάγκη για τάξη συνδέεται και με την πεποίθηση ότι αν ένα αντικείμενο δεν είναι ακριβώς στη θέση του μπορεί να συμβεί κάτι κακό, τότε το πρόβλημα δεν αφορά πλέον την οργάνωση του χώρου, αλλά μια διαρκή ανάγκη ελέγχου που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, ώστε να μην επηρεάζει καθοριστικά τόσο τις σχέσεις και την καθημερινότητα μέσα στο σπίτι, αλλά και τον ψυχισμό του ατόμου που παρουσιάζει αυτή την συμπεριφορά.
Στις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, δεν χρειάζεται να φτάσουμε σε τέτοιο σημείο για να αναρωτηθούμε αν η σχέση μας με την τάξη έχει γίνει υπερβολική. Αν η ανάγκη να είναι όλα στη θέση τους προκαλεί διαρκές άγχος σε εμάς και συνεχείς εντάσεις με τους γύρω μας, αν περιορίζει τον τρόπο με τον οποίο κινούμαστε και ζούμε και εμείς και οι άλλοι μέσα στο σπίτι, το πρώτο βήμα δεν είναι να οργανώσουμε καλύτερα τον χώρο αλλά απλά να επανεξετάσουμε τις απαιτήσεις που έχουμε από αυτόν. Να αντιμετωπίσουμε τελικά το σπίτι σαν το περιβάλλον που φιλοξενεί τη ζωή μας και όχι την εικόνα του σαν τη ζωή μας την ίδια.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣΑΙ
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)









