Πώς ο φωτισμός αλλάζει τα χρώματα που έχουμε επιλέξει

Ίδιο χρώμα, άλλη εικόνα

Ένα χρώμα που μας άρεσε σε ένα κατάστημα ή σε ένα χρωματολόγιο μπορεί, στον δικό μας χώρο, να είναι αρκετά διαφορετικό από αυτό που περιμέναμε. Ακόμη και η ίδια ακριβώς απόχρωση μπορεί να εμφανίζει αισθητές διαφορές μέσα στην ημέρα, ανάλογα με το φυσικό φως που δέχεται, αλλά και να δείχνει διαφορετική κάτω από τον τεχνητό φωτισμό το βράδυ.

Ο λόγος είναι ότι το χρώμα γίνεται πάντα αντιληπτό σε συνάρτηση με το φως. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τους τοίχους αλλά και για υφασμάτινα στοιχεία, δάπεδα, έπιπλα και διακοσμητικά αντικείμενα. Η τελική εικόνα κάθε χρώματος εξαρτάται από την επιφάνεια στην οποία εφαρμόζεται και από τον τρόπο με τον οποίο αυτή φωτίζεται. Γι’ αυτό το σωστό ερώτημα δεν είναι μόνο «μου αρέσει αυτή η απόχρωση;», αλλά και «πώς θα δείχνει εδώ, μαζί με όλα τα υπόλοιπα στοιχεία και κάτω από αυτό το φως;»

Το χρώμα αλλάζει μαζί με το φως

Το φυσικό φως μεταβάλλεται στη διάρκεια της ημέρας, ενώ η ένταση και η κατεύθυνσή του διαφέρουν ακόμη και από ένα σημείο του ίδιου δωματίου σε άλλο. Ο προσανατολισμός του κτιρίου, το μέγεθος του δωματίου και η θέση των παραθύρων καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ποσότητα και τα χαρακτηριστικά του φωτός που εισέρχεται. Γι’ αυτό μια απόχρωση που δείχνει φωτεινή και καθαρή σε έναν χώρο μπορεί σε έναν άλλο να φαίνεται πιο ψυχρή, πιο θερμή ή πιο σκοτεινή.

Το βράδυ ο τεχνητός φωτισμός καθορίζει ακόμη περισσότερο την εικόνα κάθε επιφάνειας και μια χρωματική παλέτα που έδειχνε ισορροπημένη στο φως της ημέρας μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.

Θερμό, ουδέτερο και ψυχρό φως

Η θερμοκρασία χρώματος μιας λάμπας, που εκφράζεται σε Kelvin, επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις αποχρώσεις. Ο θερμός φωτισμός αναδεικνύει τους κίτρινους, πορτοκαλί και κόκκινους τόνους, κάνοντας τις αντίστοιχες αποχρώσεις να δείχνουν ακόμη πιο ζεστές. Ξύλινες επιφάνειες και αντικείμενα μπορεί να δείχνουν θερμότερα, τα μπεζ περισσότερο χρυσαφί και ορισμένα γκρι να αποκτούν μια πιο καφετί ή μπεζ χροιά.

Ο ψυχρότερος φωτισμός επηρεάζει διαφορετικά τα μπλε, τα πράσινα και τα γκρι, ενώ μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ζεστασιά των γήινων αποχρώσεων και τους τόνους του φυσικού ξύλου. Ο ουδέτερος φωτισμός βρίσκεται ανάμεσα στα δύο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί πάντα την καταλληλότερη επιλογή. Το ζητούμενο είναι ο φωτισμός να εξυπηρετεί τη χρήση του δωματίου και ταυτόχρονα να δημιουργεί την επιθυμητή ατμόσφαιρα.

Ένταση και κατεύθυνση

Εξίσου σημαντικές είναι η ένταση και η κατεύθυνση του φωτός. Ένα κεντρικό φωτιστικό, ένα επιδαπέδιο ή ένας κρυφός φωτισμός αναδεικνύουν διαφορετικά τις ίδιες επιφάνειες και αποχρώσεις.

Το πλάγιο φως δημιουργεί περισσότερες σκιές και αναδεικνύει τις υφές, ενώ το διάχυτο φως φωτίζει πιο ομοιόμορφα. Έτσι, ακόμη και δύο τοίχοι βαμμένοι ακριβώς με την ίδια απόχρωση μπορεί να φαίνονται διαφορετικοί μέσα στο ίδιο δωμάτιο, ανάλογα με τον τρόπο που φωτίζονται.

Η ποιότητα του φωτός

Δύο λάμπες με την ίδια θερμοκρασία χρώματος δεν αποδίδουν απαραίτητα με την ίδια πιστότητα τα χρώματα των αντικειμένων που φωτίζουν. Η ικανότητα μιας πηγής φωτός να αποδίδει τα χρώματα εκφράζεται με τον δείκτη χρωματικής απόδοσης, CRI.

Όσο καλύτερη είναι η χρωματική απόδοση, τόσο πιο πιστά αναδεικνύονται οι αποχρώσεις και οι λεπτές χρωματικές διαφορές σε υφάσματα, ξύλινες ή μεταλλικές επιφάνειες, δάπεδα και έργα τέχνης. Αντίθετα, ένας φωτισμός χαμηλότερης χρωματικής απόδοσης μπορεί να κάνει ορισμένες αποχρώσεις πιο άτονες και να περιορίσει τις μεταξύ τους διαφορές, ιδιαίτερα σε πίνακες, εμπριμέ υφάσματα και πολύχρωμα χαλιά.

Η υφή και το φινίρισμα

Η εμφάνιση ενός χρώματος επηρεάζεται επίσης από την υφή και το φινίρισμα της επιφάνειας. Οι ματ επιφάνειες διαχέουν το φως πιο ομοιόμορφα, ενώ οι σατινέ και γυαλιστερές δημιουργούν εντονότερες αντανακλάσεις.

Γι’ αυτό δεν αρκεί να συγκρίνουμε μόνο αποχρώσεις. Ένα ματ βαμμένο ξύλο, ένα γυαλιστερό πλακάκι και ένα βελούδινο ύφασμα μπορεί να έχουν παρόμοιο χρώμα αλλά να δείχνουν διαφορετικά κάτω από το ίδιο φως.

Ένας απλός τρόπος να διαπιστώσουμε πόσο επηρεάζει ο φωτισμός την εικόνα των χρωμάτων είναι να παρατηρήσουμε έναν πίνακα ή ακόμη και ένα κάδρο με πόστερ. Δείτε πρώτα τα χρώματά του στο φυσικό φως, στη συνέχεια μόνο με τον κεντρικό τεχνητό φωτισμό του δωματίου, με ένα πρόσθετο φωτιστικό κοντά του και τέλος με ένα φωτιστικό που κατευθύνει το φως πάνω στο έργο. Οι διαφορές γίνονται αμέσως αντιληπτές και συχνά είναι πολύ μεγάλες. Η ίδια αρχή βρίσκεται άλλωστε και πίσω από τον σωστό φωτισμό έργων τέχνης, όπου η θέση και η κατεύθυνση της φωτεινής πηγής επηρεάζουν καθοριστικά τι τελικά βλέπουμε στο κάθε έργο.

Πώς επιλέγουμε τις αποχρώσεις ενός χώρου

Ο πιο αξιόπιστος τρόπος επιλογής είναι να εξετάζουμε τα χρώματα μέσα στον χώρο όπου πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και κάτω από τις συνθήκες φωτισμού που επικρατούν σε αυτόν. Στους τοίχους ειδικά, ένα μεγαλύτερο δοκιμαστικό δείγμα είναι πολύ πιο αξιόπιστο από αυτό ενός χρωματολογίου, γιατί μας επιτρέπει να δούμε πώς συμπεριφέρεται η απόχρωση σε διαφορετικά σημεία και ώρες της ημέρας.

Βάψτε δοκιμαστικά ένα μέρος του τοίχου με το χρώμα που έχετε επιλέξει και παρατηρήστε το τόσο με φυσικό φως όσο και με αναμμένα τα φωτιστικά που χρησιμοποιείτε συνήθως στον χώρο. Αντίστοιχα, ένα ύφασμα, ένα χαλί, μια κουρτίνα ή ένα δείγμα ξύλου είναι προτιμότερο να εξετάζονται στον χώρο όπου πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και όχι κάτω από τον φωτισμό ενός καταστήματος, που συχνά έχει διαφορετική ένταση και έχει σχεδιαστεί ειδικά για να αναδεικνύει τα προϊόντα.

Το ίδιο αξίζει να δοκιμάζουμε και με τα αντικείμενα που έχουμε ήδη επιλέξει. Ένα εμπριμέ ή ύφασμα με ιδιαίτερη υφή στον καναπέ, ένα χαλί ή ένα έργο τέχνης δείχνουν διαφορετικά όταν φωτίζονται μόνο από το κεντρικό φωτιστικό του δωματίου και διαφορετικά όταν προστεθεί κοντά τους μια επιπλέον πηγή φωτός, που αναδεικνύει άλλες αποχρώσεις και λεπτομέρειες. Αν το αποτέλεσμα δεν μας ικανοποιεί, είναι συχνά ευκολότερο να προσαρμόσουμε τον φωτισμό, επιλέγοντας διαφορετική λάμπα, αλλάζοντας την ένταση ή προσθέτοντας μια ακόμη πηγή φωτός.

Αν ένα χρώμα για τον τοίχο, ένα υφασμάτινο μοτίβο ή ένα αντικείμενο που μας αρέσει δείχνει υπερβολικά ψυχρό, θερμό ή σκοτεινό, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να το εγκαταλείψουμε. Μια αλλαγή στη θερμοκρασία ή στην ένταση του φωτισμού, διαφορετικές υφές ή η προσθήκη άλλων αποχρώσεων γύρω του μπορούν να ισορροπήσουν τη συνολική εικόνα. Γιατί πέρα από κανόνες και διακοσμητικές θεωρίες, το χρώμα παραμένει ένα από τα πιο προσωπικά στοιχεία της διακόσμησης και, τελικά, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι κάθε σχετική παρέμβαση να αποσκοπεί στο ο χώρος να είναι ευχάριστος για εκείνους που ζουν ή εργάζονται μέσα σε αυτόν.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
pinterest.com/soulouposeto