ΟΔΗΓΟΣ για Κηπουρική σε γλάστρες

Χωρίς ασφαλώς να μπορεί να αμφισβητηθεί η μαγευτική εικόνα ενός κήπου αποτελούμενου από δέντρα, θάμνους και φυτεμένα παρτέρια, ένας εξίσου όμορφος κήπος μπορεί να δημιουργηθεί και με καλλιέργεια διαφόρων ειδών αποκλειστικά σε δοχεία φύτευσης.

Η κηπουρική σε γλάστρες και ζαρντινιέρες αποτελεί την πιο κατάλληλη επιλογή κυρίως για εντελώς ερασιτέχνες στην κηπουρική, αφού ένας τέτοιος μικρής κλίμακας κήπος που μπορεί να δημιουργηθεί ακόμη και σε ένα μπαλκόνι είναι το ιδανικό ξεκίνημα για ενασχόληση με την καλλιέργεια καλλωπιστικών ειδών και την εξοικείωση με τις γενικές φροντίδες που απαιτούν.

Διαφορές καλλιέργειας σε σχέση με φυτά στο έδαφος

Ο τρόπος που αναπτύσσεται το ίδιο είδος σε ένα δοχείο φύτευσης σε σχέση με την απευθείας φύτευσή του στο έδαφος δεν παρουσιάζει παρά μόνο αισθητικές διαφοροποιήσεις, αφού είναι προφανές πως μικρής ανάπτυξης είδη, κρεμοκλαδή φυτά κλπ αναπτυσσόμενα αποκτούν πιο όμορφη όψη τοποθετημένα σε γλάστρες.

Οι φροντίδες όμως που το ίδιο φυτό απαιτεί ανάλογα με το αν είναι τοποθετημένο απευθείας στο χώμα ή σε δοχείο φύτευσης διαφέρουν σε ορισμένα καθοριστικά σημεία και κυρίως στην ποσότητα νερού και λίπανσης που χρειάζεται και τον τρόπο που θα πρέπει να τα δέχεται.

Ποια φυτά είναι κατάλληλα για δοχεία φύτευσης

Πρακτικά σχεδόν κάθε καλλωπιστικό είδος και όχι μόνο μπορεί να καλλιεργηθεί σε μικρά ή μεγαλύτερα δοχεία φύτευσης.
Ακόμη και λαχανικά, αρωματικά-βότανα, δέντρα στα πρώτα χρόνια ανάπτυξής τους, αναρριχώμενα καλλωπιστικά κλπ
Ελάχιστα είναι τα μη κατάλληλα φυτά για δοχεία φύτευσης, αντίθετα αρκετά είδη προσφέρονται περισσότερο ή και αποκλειστικά για καλλιέργεια σε γλάστρες ενώ δεν ευδοκιμούν το ίδιο καλά τοποθετημένα απευθείας στο χώμα, όπως για παράδειγμα σχεδόν όλα τα ετήσια εποχιακά αλλά και πολλά πολυετή ανθοφόρα.

Πως θα επιλέξω τα κατάλληλα φυτά

Είναι μια παράμετρος που εξαρτάται από την θέση που πρόκειται να τοποθετηθούν τα δοχεία φύτευσης και ανάλογα θα πρέπει να επιλεχθούν φυτά κατάλληλα για τις συνθήκες ηλιοφάνειας και αέρα που επικρατούν στο συγκεκριμένο σημείο.

Η κηπουρική σε γλάστρες υπερτερεί σε ένα βαθμό σε αυτό το σημείο αφού αυτές μπορούν να μετακινηθούν, ανά εποχές, σε σημεία με λιγότερο ή περισσότερο φως και γενικά να προστατευθούν όποτε χρειάζεται από ακραίες καιρικές συνθήκες μετακινούμενες ακόμη και σε εσωτερικό χώρο.

Ο όγκος και το ύψος των φυτών είναι επίσης ένας παράγοντας που καθορίζει την επιλογή τους, ώστε στο συγκεκριμένο σημείο να υπάρχει και μελλοντικά ο απαιτούμενος χώρος για την ανάπτυξή τους και την σταδιακή τοποθέτησή τους σε όλο και μεγαλύτερα δοχεία, αν πρόκειται για πολυετή είδη.

Πως θα επιλέξω την κατάλληλη γλάστρα

Η "κατάλληλη" γλάστρα για το κάθε φυτό είναι αποκλειστικά η κατάλληλη σε μέγεθος.
Όλα τα άλλα στοιχεία όπως υλικό, σχήμα, χρώμα συνεισφέρουν μόνο στην αισθητική της εικόνας ενός κήπου με γλάστρες και είναι θέμα προσωπικής επιλογής.

Το κάθε πολυετές θα πρέπει να μεταφυτεύεται σε μεγαλύτερο δοχείο συνήθως κάθε 2-3 χρόνια και σε γλάστρα κατά 1-2 μεγέθη μεγαλύτερη από την προηγούμενη, αλλά και να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ιδιαιτερότητες κάποιων ειδών ανάλογα με το αν αναπτύσσουν μικρό ή μεγαλύτερο ριζικό σύστημα, όπως και ο τρόπος ανάπτυξης των ριζών (κάθετα ή παράπλευρα) ώστε αντίστοιχα να επιλέγονται βαθιά και στενά ή πιο ρηχά και πλατιά δοχεία.

Ένα συχνό λάθος είναι η αρχική τοποθέτηση ή μεταφύτευση των φυτών σε γλάστρες μεγαλύτερες από όσο πρέπει. Αποτέλεσμα το φυτό να διαθέτει όλες τις δυνάμεις του για την αύξηση του ριζικού του συστήματος εις βάρος της ανάπτυξης του φυλλώματος και της ανθοφορίας του.
Για να κατανοήσετε καλύτερα αυτό το στοιχείο απλά παρατηρήστε το μέγεθος των δοχείων και το αντίστοιχο των φυτών που αυτά φιλοξενούν σε ένα φυτώριο. Κατά βάση είναι μικρότερα από αυτά που συνήθως έχουμε την τάση να πιστεύουμε πως χρειάζεται το φυτό.

Σε ό,τι αφορά το υλικό κατασκευής των δοχείων φύτευσης:
- Oι πλαστικές γλάστρες - ζαρντινιέρες συγκρατούν περισσότερο την υγρασία αφού αυτή δεν εξατμίζεται το ίδιο γρήγορα όπως στις πήλινες, οι οποίες όμως υπερτερούν σε αισθητική.

- Οι πήλινες γλάστρες είναι πιο βαριές και δύσκολες στην μετακίνηση και προσφέρονται κυρίως σε μεγάλα μεγέθη ή σε τύπο πυθαριού για αντίστοιχα μεγάλου μεγέθους ήδη αναπτυγμένα φυτά που δεν πρόκεται να μετακινηθούν ή για πολλά φυτά τοποθετημένα στην ίδια γλάστρα.

Υπολογίζοντας ότι τα πολυετή είδη έως την πλήρη ανάπτυξή τους θα χρειαστούν αρκετές μεταφυτεύσεις, η επένδυση σε ακριβά και ιδιαίτερα δοχεία φύτευσης είναι κάτι που αξίζει περισσότερο για φυτά μεσαίου - μεγάλου μεγέθους.

Οι πήλινες γλάστρες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως ...κασπώ για την τοποθέτηση φυτών τοποθετημένων σε απλά πλαστικά δοχεία .
Αυτός είναι ένας ιδιαίτερα πρακτικός τρόπος ώστε να εκμεταλλευτεί κανείς όλα τα πλεονεκτήματα που διαθέτουν οι πλαστικές γλάστρες αλλά και την αισθητική των πήλινων-κεραμικών. Αν χρειάζεται το κενό ανάμεσα στην κεραμική και την πλαστική γλάστρα όπως και η επιφάνεια του χώματος μπορούν να καλυφθούν με βότσαλα ή χαλίκι. Με τον τρόπο αυτό μια όμορφη και μεγάλη πήλινη γλάστρα μπορεί να φιλοξενήσει τόσο αρχικά όσο και στις μετάπειτα μεταφυτεύσεις του ένα φυτό σε πλαστικό δοχείο για πολλά χρόνια.

Πως θα επιλέξω τα σωστά φυτά για την ίδια γλάστρα

Τα πιο εντυπωσιακά δοχεία φύτευσης είναι αυτά στα οποία συνδυάζονται διαφορετικά ανθοφόρα ή και πράσινα είδη, αλλά με την προϋπόθεση ότι πρόκειται για φυτά με παρόμοιες ανάγκες σε φως και νερό. Διαφορετικά κάποια από αυτά δεν θα ευδοκιμήσουν.

Ο πιο πρακτικός συνδυασμός για εντυπωσιακά δοχεία φύτευσης με διαφορετικά φυτά είναι η χρήση πολυετών πράσινων φυτών με πολυετή ή ετήσια ανθοφόρα, που ανά εποχές θα προσθέτουν στην σύνθεση έντονο χρώμα.
Ο τρόπος ανάπτυξης κάθε είδους επίσης καθορίζει την εικόνα ενός μικτού δοχείου που μπορεί να περιλαμβάνει πολυετή ορθόκλαδης ανάπτυξης, κρεμοκλαδή-αναρριχώμενα αλλά και μικρού - μεσαίου μεγέθους εποχιακά ανθοφόρα.

Πως εξασφαλίζεται η καλύτερη αποστράγγιση

Το βασικότερο στοιχείο για να μην απογοητευθείτε από την κηπουρική σε δοχεία φύτευσης είναι η σωστή αποστράγγιση του νερού ποτίσματος.

Συχνά οι έτοιμες τρύπες που διαθέτουν οι γλάστρες δεν είναι αρκετές και θα πρέπει να ανοίγονται και άλλες. Ο σωστός αριθμός και μέγεθός τους είναι αυτός που υπάρχει στις απλές πλαστικές γλάστρες που χρησιμοποιούνται στα φυτώρια.
Η τοποθέτηση ενός στρώματος χαλικιού στον πάτο της γλάστρας πριν την τοποθέτηση του χώματος συμβάλλει στην καλύτερη αποστράγγιση, επιτρέποντας στο νερό ποτίσματος να αποβάλλεται αργά και αφού έχει διοχετευθεί σε όλη την ποσότητα χώματος της γλάστρας. Για την συγκεκριμένη χρήση είναι κατάλληλο το χοντρό χαλίκι κήπων και το οικοδομικό αμμοχάλικο που είναι πιο λεπτό και συχνά φράζει εντελώς τις τρύπες της γλάστρας, με αποτέλεσμα το μόνιμο υγρό χώμα να οδηγεί στο σάπισμα των ριζών.
Η τοποθέτηση σπασμένων κομματιών από τούβλο ή κεραμίδι, ακριβώς πάνω στην τρύπα της γλάστρας και πριν το χαλίκι είναι επίσης ένας τρόπος που εξασφαλίζει την ιδανική αποστράγγιση, ειδικά σε μεγάλου μεγέθους πήλινες γλάστρες.

Η μόνιμη παραμονή νερού στο πιάτο της γλάστρας, από πότισμα ή βροχή, είναι ένας από τους πιο συχνούς παράγοντες που γίνεται αιτία να σαπίζουν οι ρίζες πολλών φυτών, αφού το νερό στο πιάτο δεν επιτρέπει στο χώμα άρα και στις ρίζες να στεγνώσουν μεταξύ των ποτισμάτων.
Ειδικά για κάποια είδη που δεν αγαπούν την υγρασία το νερό στο πιάτο της γλάστρας θα πρέπει να αδειάζει μετά το πότισμα.
Η χρήση πιάτου μπορεί και να παραληφθεί, εκτός βεβαίως αν οι γλάστρες είναι τοποθετημένες πάνω σε χώμα οπότε υποχρεωτικά θα πρέπει να τοποθετείται ώστε οι ρίζες του φυτού να μην εισχωρήσουν στο έδαφος.

Τα κασπώ σε γλάστρες εκτεθειμένες στο νερό της βροχής θα πρέπει επίσης να διαθέτουν τρύπες απορροής, διαφορετικά η γλάστρα θα ...κολυμπά επί μέρες στο νερό που συσσωρεύεται στο κασπώ με αποτέλεσμα το σάπισμα των ριζών.

Η σωστή αποστράγγιση ξεκινά από το είδος του χώματος που θα χρησιμοποιηθεί και ασφαλώς δεν είναι όλα τα φυτοχώματα της ίδιας ποιότητας.
Το χώμα δεν θα πρέπει να "λασπώνει" μετά το πότισμα αλλά να διατηρείται "ανάλαφρο" και η επιφάνειά του να στεγνώνει σχετικά γρήγορα.

Τα περισσότερα είδη φυτών είναι περισσότερο ανθεκτικά στην ξηρασία παρά στην υπερβολική υγρασία. Έτσι είναι προτιμότερο να καθυστερήσετε 1-2 ημέρες να ποτίσετε ένα φυτό, που σίγουρα αμέσως με την όψη του θα σας δείξει πως χρειάζεται νερό, παρά να ποτίζετε τις γλάστρες υπερβολικά αφού το σάπισμα των ριζών είναι μια διαδικασία μη αναστρέψιμη και αφού ξεκινήσει επί της ουσίας το φυτό έχει καταστραφεί.

Το σωστό πότισμα για φυτά σε γλάστρες

Είναι προφανές ότι η μικρή ποσότητα χώματος μιας γλάστρας συγκρατεί λιγότερο την υγρασία, τόσο από το πότισμα όσο και από το νερό της βροχής, και ξηραίνεται γρηγορότερα σε σχέση με το χώμα σε ένα παρτέρι. Για αυτό και τα φυτά σε δοχεία φύτευσης απαιτούν κατά κανόνα συχνότερο πότισμα. Τόσο πιο συχνό όσο μικρότερη είναι η γλάστρα που τα φιλοξενεί.

Αν και είναι περισσότερο χρονοβόρο γλάστρες και ζαρντινιέρες, αν δεν χρησιμοποιούμε αυτόματο πότισμα, θα πρέπει να ποτίζονται με ποτιστήρι.
Με το λάστιχο ποτίσματος είναι δυσκολότερο το νερό να διοχετεύεται αποκλειστικά στο χώμα και όχι και στο φύλλωμα ή τα άνθη, κάτι που πολλά φυτά δεν αγαπούν καθόλου, ενώ ταυτόχρονα οι ρίζες του φυτού καταπονούνται περισσότερο ειδικά όταν χρησιμοποιούμε λάστιχο και αυξημένη πίεση νερού για να συντομεύσουμε τον χρόνο ποτίσματος.

Παρά τις γενικές οδηγίες για κάθε είδος και το ποσο συχνά απαιτεί πότισμα παράγοντες όπως η θέση της γλάστρας, το υλικό της αλλά και ο τύπος του χώματος διαφοροποιούν το πότε αυτό στεγνώνει.
Ειδικά σε γλάστρες μεγάλου μεγέθους εκτεθειμένες στον ήλιο είναι συχνό φαινόμενο το επιφανειακά στεγνό χώμα τους να μας ξεγελά πως χρειάζονται νερό, ενώ στις ρίζες η υγρασία διατηρείται.

Ένας πρακτικός τρόπος για να γνωρίζετε πότε ένα φυτό σε γλάστρα χρειάζεται πότισμα είναι αντίστοιχος με εκείνος του χρόνου ...ψησίματος ενός κέϊκ :)
Βυθίστε ένα καλαμάκι στο χώμα της γλάστρας. Αν όταν το τραβήξετε υπάρχει πάνω του χώμα το φυτό διαθέτει ακόμη μια σχετική υγρασία. Αν το καλαμάκι βγει καθαρό το χώμα χρειάζεται πότισμα.

Ποτίζετε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα και σε κάθε περίπτωση ποτέ όσο τα φυτά βρίσκονται εκτεθειμένα σε έντονο ήλιο.

Λίπανση για φυτά σε γλάστρες

Η λίπανση είναι, γενικά, μια από τις φροντίδες που συνήθως παραμελείται από τους ερασιτέχνες στην κηπουρική και όμως αποτελεί τον δεύτερο μετά το νερό παράγοντα που συντελεί στην υγιή ανάπτυξη των φυτών και ασφαλώς την ανθοφορία τους.

Ειδικά για φυτά σε γλάστρες η λίπανση είναι ακόμη πιο απαραίτητη αφού αντλούν θρεπτικά στοιχεία για την ανάπτυξή τους από την μικρή ποσότητα χώματος της γλάστρας που είναι σαφώς πιο περιορισμένα από τα αντίστοιχα του εδάφους.
Για αυτό τα ενισχυτικά σκευάσματα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε μικρότερη ποσότητα αλλά λίγο πιο συχνά, σε σχέση με φυτά τοποθετημένα στο έδαφος.

Το είδος του λιπάσματος εξαρτάται αποκλειστικά από το είδος του φυτού και γενικά τα υγρά σκευάσματα ενδείκνυνται περισσότερο από αυτά σε κόκκους για φυτά σε γλάστρες λόγω του ότι αφήνουν λιγότερα άλατα στο χώμα.

Όσο πιστά και αν ακολουθήσετε όλες τις ενδεδειγμένες φροντίδες για τα φυτά στις γλάστρες σας είναι σίγουρο ότι θα υπάρξουν και απώλειες. Καιρικές συνθήκες, τυχαίοι παράγοντες ή ασθένειες αλλά και η όλη ευρρωστία του φυτού από την στιγμή που το προμηθευόμαστε και που δεν είναι ποτέ ίδια με ένα άλλο, οδηγούν σε μαρασμό κάποια από τα φυτά μας. Συμβαίνει σε όλους για αυτό και μην αφήνετε το γεγονός ότι κάποια φυτά σας ξεράθηκαν να σας αποθαρρύνει, αν η κηπουρική πραγματικά σας αρέσει. Κανένας δεν γεννήθηκε πετυχημένος κηπουρός και όπως σε όλα όλοι μαθαίνουμε ...παθαίνοντας :)

Ακόμη και αν διαθέσιμος χώρος σας για φυτά δεν είναι παρά το μπαλκόνι ενός διαμερίσματος είναι σίγουρο ότι μπορείτε να το μετατρέψετε σε έναν όμορφο μικρό κήπο, αρκεί να επιλέξετε τα κατάλληλα φυτά για τις συνθήκες που επικρατούν και βεβαίως τον χρόνο που μπορείτε να αφιερώσετε σε αυτά, επιλέγοντας ακόμη και αποκλειστικά πολυετή και εποχιακά είδη που δεν χρειάζονται παρά μόνο στοιχειώδεις φροντίδες.

ΕΔΩ θα βρείτε αναλυτικές πληροφορίες και συμβουλές φροντίδας για δεκάδες καλλωπιστικά είδη.

Διαβάστε επίσης: