Επεξεργασία Ξύλου με την τεχνική Yakisugi (Shou Sugi Ban)

Η τεχνική Yakisugi ή Shou Sugi Ban 

Η αρχαία τεχνική Yakisugi με την οποία το ξύλο αποκτά ανθεκτικότητα στο νερό, τις καιρικές συνθήκες και τη φωτιά, για πολλές δεκαετίες. 

Στις χώρες της Ανατολικής Ασίας και ειδικά στην Ιαπωνία είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό το μαύρο ή πολύ σκουρόχρωμο ξύλο από το οποίο είναι κατασκευασμένα ή επενδεδυμένα εξωτερικά πολλά  κτίρια και κατοικίες. 
Είναι το 
γνωστό και ως "καμμένο" ξύλο, επεξεργασμένο με την αρχαία Ιαπωνική τεχνική Yakisugi ή Shou Sugi Ban που χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια με σκοπό η ακατέργαστη ξυλεία δόμησης-επένδυσης να γίνει ανθεκτική στο νερό αλλά και στη φωτιά, ενώ βεβαίως ταυτόχρονα αποκτά και πολύ ιδιαίτερη υφή και απόχρωση.  



Αντιπροσωπευτικό
παράδειγμα της αντοχής της επεξεργασμένης με Yakisugi  ξυλείας είναι τα Ιαπωνικά τέμπλα με κορυφαίο το Yakyshi-ji στην Νάρα, που χρονολογείται από τον 7ο αιώνα και είναι χαρακτηρισμένο μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς σαν ένα από τα παλαιότερα ξύλινα κτίσματα του κόσμου. 

Η αυθεντική τεχνική Υakisugi εφαρμοζόταν αρχικά αποκλειστικά χειροποίητα και μόνο σε ξύλο ιαπωνικού κέδρου, με την πάροδο όμως των ετών επεκτάθηκε σε πολλά είδης ακατέργαστης ξυλείας όπως ξύλο καρυδιάς, βελανιδιάς, δρυ κλπ και η όλη διαδικασία βιομηχανοποιήθηκε, σε ένα βαθμό, ώστε να μπορεί οικονομικότερα και πιο γρήγορα να καλυφθεί η ζήτηση σε αυτής της μορφής μαύρο ...καμμένο ξύλο. 

Οι σύγχρονες βιομηχανίες παραγωγής ξύλου επεξεργασμένο με την συγκεκριμένη τεχνική παρέχουν εγγύηση αντοχής του σε εξωτερικές συνθήκες για πάνω από 80 χρόνια, ενώ ταυτόχρονα η ήδη καμμένη επιφάνειά του λειτουργεί επιβραδυντικά στην περίπτωση νέας φωτιάς, όπως ακριβώς ένα καρβουνιασμένο ξύλο που αν πεταχτεί στην φωτιά ούτε φλόγα παράγει και πολύ πιο αργά καίγεται από ένα κανονικό καυσόξυλο. 
Ανάλογα με το είδος ξυλείας που θα χρησιμοποιηθεί ίσως να χρειάζεται ξανά πέρασμα με λάδι ή βερνίκι κάθε 4-5 χρόνια, σε κατασκευές εξωτερικού χώρου, αφού η εγγύηση αφορά την αντοχή του ίδιου του ξύλου και όχι της εξωτερικής του απόχρωσης .

Με την τεχνική Yakisugi το ξύλο δεν γίνεται αδιάβροχο, όμως δεν σαπίζει από το νερό, ενώ η φωτιά καταστρέφει ένα μεγάλο μέρος των οργανικών του συστατικών και κυρίως της κυτταρίνης που αποτελεί το 50% της χημικής σύστασης του ξύλου, κρατώντας έτσι μακριά σαράκι, έντομα κλπ. που ευθύνονται σε σημαντικό βαθμό για την φθορά των ξύλινων επιφανειών-αντικειμένων με την πάροδο του χρόνου. 



Η τεχνική
Yakisugi ολοκληρώνεται σε 4 στάδια και μπορεί να εφαρμοστεί σε κομμάτια ακατέργαστης ξυλείας κάθε μεγέθους, συνήθως σανίδες μεγάλου μήκους:

1. Αρχικά το ξύλο καίγεται επιφανειακά με την χρήση καμινέτου 
Ανάλογα με το μέγεθος της φλόγας, την απόσταση από την οποία αυτή διοχετεύεται πάνω στο ξύλο και τις κινήσεις με το καμινέτο προκύπτει τόσο έντονη ή πιο απαλή καμμένη όψη που διαφοροποιεί όχι μόνο την απόχρωση αλλά και την τελική υφή του ξύλου, που μπορεί να κυμαίνεται από την όψη "καρβουνιασμένης" ξυλείας γνωστή και ως "όψη κροκοδείλου" έως σχεδόν λεία επιφάνεια με χρωματικές σκούρες ανομοιομορφίες στα φυσικά νερά του ξύλου.
Δείτε εδώ σε video πως προκύπτουν οι διαφορετικές υφές και όψεις του ξύλου με την τεχνική Yakisugi.  



2. Μετά το κάψιμο το ξύλο ψύχεται και πλένεται με κρύο νερό
Με τον τρόπο αυτό απομακρύνονται υπολείματα, το μεγαλύτερο μέρος στάχτης, τυχόν μικρά θραύσματα ξύλου κλπ. 



3. Μετά το πλύσιμο ακολουθεί το τρίψιμο και καθάρισμα του ξύλου
Το τρίψιμο γίνεται με συρματόβουρτσα και μπορεί να επαναληφθεί και 2η φορά ανάλογα με την επιθυμητή τελική υφή  και το τελικό καθάρισμα με αεροσυμπιεστή. 
Στην πιο δημοφιλή υφή της τεχνικής Yakisugi αυτή της "όψης κροκοδείλου" το ξύλο τρίβεται ελάχιστα και εντελώς επιφανειακά ή και καθόλου. 

4. Το τελικό στάδιο είναι το πέρασμα του ξύλου με λάδι
Χρησιμοποιείται λάδι για ξύλο ή βερνίκι πολυουρεθάνης που επίσης συμβάλλει στην τελική απόχρωση και γυαλάδα του ξύλου. 

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες Ευρώπη και Αμερική ...ανακάλυψαν το "καμμένο ξύλο" που έως τότε ήταν δημοφιλές μόνο στην Ασία, λόγω και της ανθεκτικότητάς του αλλά και του πραγματικά πολύ ιδιαίτερο design που του προσδίδει η συγκεκριμένη τεχνική. Έτσι όλο και περισσότεροι αρχιτέκτονες και σχεδιαστές το χρησιμοποιούν για την κατασκευή ξύλινων κτισμάτων, σε εξωτερικές επενδύσεις κατοικιών, στέγες, για κατασκευή φρακτών και διαμορφώσεις εξωτερικών χώρων κλπ. αλλά και για διακοσμητικούς κυρίως λόγους σε επενδύσεις εσωτερικών τοίχων, δαπέδων και κάθε είδους διαμόρφωση - ξύλινη κατασκευή σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους. 



 
Ταυτόχρονα όλο και αυξάνουν οι designers και σχεδιαστές που χρησιμοποιούν τον συγκεκριμένο τύπο ξύλου για την κατασκευή επίπλων με πολύ ιδιαίτερη "παλαιωμένη" όψη, διακοσμητικών ξύλινων αντικειμένων κλπ. ενώ φυσικά μπορεί να εφαρμοστεί και εκ των υστέρων πάνω σε κάθε είδους μασίφ ξύλινη επιφάνεια, παλιά έπιπλα κλπ.  

Η επαφή κάθε είδους ξύλου με την φωτιά, σε όποιες συνθήκες και για όποιο λόγο και αν συμβαίνει, συνεπάγεται την δημιουργία τέφρας, αναθυμιάσεων κλπ. Και γι΄αυτό τον λόγο η συγκεκριμένη τεχνική επεξεργασίας ξύλου απευθύνεται κατά βάση σε επαγγελματίες και σε κάθε περίπτωση κατά την διαδικασία της θα πρέπει να λαμβάνονται προστατευτικά μέτρα όπως γάντια, μάσκα, εργασία σε εξωτερικό χώρο κλπ. 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: