Αλήθειες - μύθοι για τα κατεψυγμένα Λαχανικά, πως θα τα καταψύξετε σωστά και πότε πραγματικά αξίζει να το κάνετε

Η παρανόηση  που δημιουργεί τις διχογνωμίες σχετικά με το αν τελικώς τα κατεψυγμένα τρόφιμα -και εν προκειμένω τα λαχανικά-  διατηρούν ή όχι την ποσότητα βιταμινών και θρεπτικών συστατικών που διαθέτουν ως φρέσκα, είναι το ότι συνήθως θεωρούμε ότι τα μη κατεψυγμένα-νωπά λαχανικά είναι απαραίτητα και φρέσκα, κάτι που βεβαίως δεν συμβαίνει. 
Στην πραγματικότητα η απώλεια ωφέλιμων συστατικών σε ένα λαχανικό ξεκινά αμέσως με την αποκοπή του από το φυτό παραγωγής, την ίδια δηλαδή μέρα με τη συγκομιδή και για κάθε μέρα που αυτό παραμένει εκτός κατάψυξης η απώλεια σε θρεπτικά συστατικά είναι περίπου 15%.
Έτσι νωπά εισαγόμενα 
τρόφιμα που διέσχισαν ...ωκεανούς έως να φτάσουν στην εγχώρια αγορά, λαχανικά που έχουν διατηρηθεί σε ειδικά ψυγεία πριν καταλήξουν στο ράφι του σούπερ μάρκετ ή στο καφάσι του μανάβη αλλά και αυτά που παρέμειναν για αρκετές ημέρες είτε σε θερμοκρασία δωματίου είτε στην απλή ψύξη του δικού μας ψυγείου, έχουν ήδη χάσει ένα μεγάλο μέρος των βιταμινών και θρεπτικών τους συστατικών, ανάλογα δε με το είδος λαχανικού η διατροφική αξία ορισμένων  μπορεί να είναι και σχεδόν ...μηδενική

Αντίθετα λαχανικά που καταψύχθηκαν αμέσως μετά την συγκομιδή τους, όπως ακριβώς κάνουν οι πιστοποιημένες εταιρίες κατεψυγμένων προϊόντων, στα εργοστάσια των οποίων τα λαχανικά μεταφέρονται από το χωράφι χωρίς να μεσολαβήσει διάστημα συντήρησής τους εκτός ψυγείου ή σε απλή ψύξη, διαθέτουν τελικώς περισσότερες βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά. 
Η διαδικασία κατάψυξης έγκειται στο πάγωμα του νερού, που αποτελεί κατά μέσο όρο πάνω από το 80%-85% της σύστασης τους.  Το νερό αυτό στο εσωτερικό των λαχανικών μετατρέπεται σε κρυστάλλους, με αποτέλεσμα να σταματά η δράση μικροοργανισμών - ενζύμων που προκαλούν την απώλεια βιταμινών και αλλοίωση τους, όπως συμβαίνει αν παραμείνουν είτε εκτός ψυγείου είτε και στην απλή ψύξη για μεγάλο διάστημα.  

Τα κατεψυγμένα λαχανικά μαγειρεύονται παγωμένα, δεν αποψύχονται δηλαδή πριν την χρήση όπως συμβαίνει με άλλες κατηγορίες τροφίμων π.χ κρέας, ψάρια και αυτή η ευκολία, να μπορούν από την κατάψυξη να μπουν απευθείας στην ...κατσαρόλα,  είναι ένας από τους κύριους λόγους που όλο και αυξάνεται παγκοσμίως η κατανάλωσή τους ταυτόχρονα βεβαίως με το γεγονός ότι τα έτοιμα κατεψυγμένα λαχανικά ...κάποιος άλλος τα έχει πλύνει και καθαρίσει. :) 

Αντίθετα η διαδικασία κατάψυξης στο σπίτι σαφώς προϋποθέτει περισσότερο χρόνο και κυρίως έχει ένα ουσιαστικό νόημα μόνο αν πρόκειται για λαχανικά πραγματικά φρεσκοκομμένα και αν είναι δυνατόν και βιολογικά
Αν για παράδειγμα καλλιεργείτε εσείς κάποια είδη που συνήθως ωριμάζουν όλα μαζί βεβαίως και αξίζει τον κόπο να μπείτε στην διαδικασία να τα καταψύξετε και να τα έχετε διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή και όλες τις εποχές. Ισχύει ακριβώς το ίδιο αν έχετε την δυνατότητα να προμηθεύεστε ανά εποχές και σε μεγάλες ποσότητες λαχανικά απευθείας από παραγωγούς που εμπιστεύεστε ή από λαϊκές αγορές που κατά βάση τα προϊόντα είναι πραγματικά φρέσκα και όχι απλώς νωπά για να διαθέτετε πάντα ποιοτικά εκτός εποχής λαχανικά ή πχ πραγματικά αξίζει το καλοκαίρι να τρίψετε και να καταψύξετε πολτό ντομάτας, αν μπορείτε να προμηθευτείτε νόστιμες και καλλιεργημένες χωρίς φυτοφάρμακα ντομάτες. 
Αλλά αν πρόκειται για προϊόντα που ο μανάβης ή το σουπερ μάρκετ διατηρούν επί ημέρες στην απλή ψύξη, αφού τα προμηθευτούν από τον χονδρέμπορα που για περισσότερο ακόμη διάστημα και αυτός τα διατηρούσε στο ψυγείο, τότε πραγματικά απλώς θα αφιερώσετε χρόνο και κόπο για να καταναλώσετε λαχανικά που θα είναι τελικώς πολύ πιο μειωμένης διατροφικής αξίας από τα αντίστοιχα έτοιμα κατεψυγμένα.   

Στις επαγγελματικές βιομηχανικές μονάδες η κατάψυξη επιτυγχάνεται με θερμική επεξεργασία και συγκεκριμένα την απότομη εναλλαγή της θερμοκρασίας από πολύ υψηλή σε ιδιαίτερα χαμηλή, με διοχέτευση αντίστοιχα ζεστού/παγωμένου νερού ή αέρα.  
Με την ίδια μέθοδο θα πρέπει να καταψύχονται και στο σπίτι για να είναι ασφαλή για κατανάλωση και να διατηρούν εκτός από τα συστατικά και την υφή-απόχρωση των φρέσκων. 
Χρειάζονται ζεμάτισμα και εν συνεχεία βύθισμα σε πολύ παγωμένο νερό, αφού βεβαίως πριν τα έχουμε καθαρίσει και τεμαχίσει, ώστε αμέσως μόλις στεγνώσουν να είναι έτοιμα για να τοποθετηθούν στην κατάψυξη του ψυγείου μας. 
Οι ειδικές σακούλες τροφίμων για κατάψυξη είναι ο πιο πρακτικός τρόπος για την αποθήκευσή τους όμως μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και όποιου είδους πλαστικό δοχείο-σκεύος σας εξυπηρετεί. Όποιο τρόπο και αν επιλέξετε το σημαντικό είναι το μέγεθος ώστε η κάθε συσκευασία να περιέχει την  ποσότητα που θέλετε κάθε φορά να χρησιμοποιήσετε.
Μια πρακτική μέθοδος είναι και η τοποθέτηση λαχανικών σε ...μικτά σακουλάκια, που θα περιλαμβάνουν δηλαδή διαφορετικά είδη που συνηθίζετε να χρησιμοποιείτε στο ίδιο φαγητό.  Έτσι για παράδειγμα μπορείτε να φτιάξετε τα δικά σας "ανάμικτα" λαχανικά έτοιμα για κάθε χρήση, να έχετε έτοιμο το κατεψυγμένο "περιεχόμενο" μιας σούπας λαχανικών, μερίδες για βρεφικά γεύματα με διάφορα λαχανικά κλπ.
Κατά μέσο  διατηρούνται στην κατάψυξη περίπου 8-10 μήνες, τα περισσότερα είδη καταψύχονται με τον ίδιο τρόπο και φυσικά και για αυτά ισχύουν οι γενικοί κανόνες που διασφαλίζουν την ποιότητα συντηρημένων στην κατάψυξη τροφίμων: 
θερμοκρασία της κατάψυξης θα πρέπει να είναι γύρω στους -18 με -20 βαθμούς και
-O,τιδήποτε αποψυχθεί δεν επιτρέπεται να καταψυχθεί εκ νέου.   

Σπανάκι - Σέσκουλα - Μπρόκολο - Κουνουπίδι - Αρακάς - Φασολάκια - Μανιτάρια
Μπάμιες - Καρότα -  Σπαράγγι -  Καλαμπόκι - φρέσκα Κρεμμύδια - Πιπεριές
Πλύντε τα λαχανικά, καθαρίστε τα και κόψτε-τεμαχίστε όσα χρειάζεται σε μικρά κομμάτια π.χ χωρίστε σε "φουντίτσες" μπρόκολο-κουνουπίδι, κόψτε σε φέτες καρότα, πιπεριές κλπ.
Ζεματίστε τα για 1-2 λεπτά σε νερό που βράζει, χρονομετρώντας από την στιγμή που θα ξεκινήσει και πάλι η διαδικασία βρασμού.
Βυθίστε τα αμέσως αφού τα βγάλετε από το ζεστό σε πολύ παγωμένο νερό, για 1 λεπτό. Αν χρειάζεται χρησιμοποιείστε και παγάκια για να παγώσετε το νερό.  Αφήστε τα να στεγνώσουν σε χαρτί ή πετσέτες κουζίνας πριν τα τοποθετήσετε στην κατάψυξη. 
 
Παντζάρια
Τα παντζάρια ανήκουν στα τρόφιμα που, για να διατηρήσουν την υφή και το χρώμα τους, μπορούν να καταψυχθούν μόνο αφού μαγειρευτούν. Βράστε τε κανονικά, καθαρίστε τα και είτε ολόκληρα είτε τεμαχισμένα τοποθετείστε τα σε πλαστικό μπωλ ή σακουλάκια κατάψυξης. 
Σέλινο - Άνηθος - Μαϊντανός - Βασιλικός κλπ
Πλύντε τα και αφού στεγνώσουν τοποθετείστε τα στην κατάψυξη. Μπορείτε και να τα κόψετε όπως σας εξυπηρετεί. Ιδιαίτερα πρακτικό για τα φρέσκα μυρωδικά είναι και το να δημιουργήσετε με αυτά ...παγάκια. Ψιλοκόψτε τα και τοποθετείστε τα σε παγοθήκες που θα γεμίσετε με νερό ή λάδι.  
Ντοματοπολτός
Τρίψτε τις ντομάτες στον τρίφτη ή αλέστε στο μπλέντερ, αφού αφαιρέσετε την φλούδα και μοιράστε τον πολτό σε μικρά πλαστικά μπωλ ή σακουλάκια κατάψυξης που να χωρούν τόση ποσότητα όση συνήθως χρειάζεστε για την παρασκευή ενός φαγητού.